Historia warsztatów

Monografia Warsztatów szkolnych Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Tarnowskich Górach do roku 1985

Początki warsztatów szkolnych należy datować na rok 1945, kiedy to na terenie Tarnowskich Gór Kuratorium powołało Publiczną Średnią Szkołę Zawodową, w której naukę pobierali uczniowie praktykujący u rzemieślników. Funkcjonowała ona niezależnie od szkół przyzakładowych. Jednostka ta została zlokalizowana w Tarnowskich Górach przy ulicy Sienkiewicza 6.
We wrześniu 1946 roku, na podstawie decyzji Zjednoczenia Przemysłu Maszynowego w Gliwicach została powołana i zorganizowana Szkoła Przemysłowa przy Fabryce Rurociągów w Tarnowskich Górach (obecnie Chemet SA).

Kierownikiem zajęć praktycznych był Pan Ludwik Biernacki (pełniący funkcję społecznie), którego szczególną zasługą było wybudowanie wydzielonego pomieszczenia dla Warsztatów Szkolnych oraz wyposażenie go w nowoczesne obrabiarki. Forma zajęć praktycznych w tym okresie obejmowała prace uczniów w brygadach produkcyjnych lub remontowych. We wrześniu 1948 roku oddano do dyspozycji warsztatów szkolnych nową salę, którą nadbudowano nad starą halą fabryczną. W wydzielonych warsztatach naukę pobierały tylko klasy pierwsze, natomiast klasy II i III zajęcia praktyczne odbywały w brygadach produkcyjnych.

W pierwszym okresie działalności wydzielonych Warsztatów Szkolnych przystąpiono do wyposażenia w niezbędne urządzenia techniczne i narzędzia. W styczniu 1949 roku było zainstalowanych 40 stanowisk obróbki ręcznej wyposażonych w podstawowe narzędzia ślusarskie oraz 6 stanowisk obróbki mechanicznej. Przygotowano również stanowiska pomocnicze: frezerskie, spawalnicze i prostownicze oraz zorganizowano wypożyczalnię narzędzi oraz magazyn materiałów produkcyjnych. W tym czasie zaangażowano kadrę instruktorów w skład które wchodzili: Alojzy Koszera, Paweł Dembończyk i Karol Jeglorz, który pełnił funkcję p.o. kierownika warsztatów. Wszystkie roboty związane z wyposażeniem warsztatów uczniowie wykonywali podczas zajęć praktycznych pod kierunkiem instruktorów. W tym okresie warsztaty szkolne wykonywały już wiele użytkowych przedmiotów: w pierwszej kolejności narzędzia potrzebne do zakładowej wypożyczalni narzędzi, ale też chociażby setki różnych elementów produkcyjnych dla budowanych Zakładów Tworzyw Sztucznych w Gorzowie. Warsztaty szkolne świadczyły również usługi na rzecz Urzędu Miejskiego: wykonywano ławki do parku miejskiego, kosze na śmieci, ogrodzenia i rurociągi dla ogrodnictwa miejskiego. Dla budowanej w tym czasie siedziby KP PZPR wykonywano kraty okienne, podpory, zawieszenia i wiele innych elementów.

Ukończenie nauki zawodu w branży metalowej było postrzegane jako duży awans społeczny.

W 1949 roku sześcioosobowy zespół z dyrektorem inż. Kojem opracowali szczegółowy projekt kompleksu szkolnego, który miał powstać przy zbiegu ulic Sienkiewicza, Powstańców Śląskich i Kościuszki. Projekt zawierał budynek szkolny, warsztaty, salę gimnastyczną i internat. Z całego projektu powstał jedynie internat (obecnie przedszkole). W 1950 roku nastąpiła zmiana dyrektora zakładów, a w wyniku jego decyzji przeniesiono warsztaty poza obręb zakładu do lokalu zastępczego przy ulicy Równoległej 1. Po przystosowaniu i wyremontowaniu obiektu we wrześniu 1951 roku. Warsztaty Szkolne wznowiły swoją działalność, a funkcję kierownika przejął Zawartko Stefan (główny mechanik w zakładzie CHEMET). W 1952 roku, w związku z reorganizacją szkolnictwa zawodowego, warsztaty otrzymały obrabiarki i urządzenia techniczne z różnych zakładów przemysłowych. Rok później doposażono w 56 jednostek maszynowych i zmodernizowano park maszynowy, w wyniku czego powstał drugi oddział mechaniczny maszyn różnych, oddział elektryczny i remontowy.

W 1959 roku prowadzono na warsztatach również zajęcia praktyczne w ramach politechnizacji dla uczniów Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Tarnowskich Górach. Warsztaty Szkolne świadczyły usługi remontowe maszyn, a także produkowały różne narzędzia i urządzenia dla Central Telefonicznych, w tym cyrkle ślusarskie, kleszcze błyskawiczne, rysiki słupkowe, cyrkle drążkowe, imadła ślusarskie, ściągacze trójramienne do łożysk, ściągacze do kół traktorowych, kolby lutownicze, transformatory bezpieczeństwa w obudowie i wiele innych wyrobów. Z biegiem lat zaszła potrzeba rozszerzenia asortymentu robót z przyczyn programowych. W tym celu Warsztaty Szkolne podpisały umowy kooperacyjne z zakładami przemysłowymi, wykonując w ramach tych umów różne wyroby w znacznych ilościach, między innymi dla Chemetu wskaźniki do kotłów olejowych, zawory wysokociśnieniowe; dla Zametu w Strzybnicy zasuwy do instalacji wodociągowej; dla Huty Aluminiu w Skawinie urządzenia startujące; dla fabryki Sprzętu Ratunkowego precyzyjny osprzęt do aparatów tlenowych Dergera; dla Zakładów Chemicznych w Czarnej Hucie komplety części zamiennych do pieców gazowych do produkcji sadzy przemysłowej; dla Hutu Cynku w Miasteczku Śląskim palniki inżektorowe, przekładnie zębate, wały napędowe.

Pod koniec lat sześćdziesiątych powstała koncepcja budowy nowej szkoły z warsztatami szkolnymi. Głównym inicjatorem budowy był dyrektor szkoły Eugeniusz Jurczyk. Zagadnieniami inwestycyjnymi ze strony warsztatów zajmował się Stefan Zawartko. W 1971 roku przetransportowano wszystkie maszyny i urządzenia techniczne do nowobudowanego obiektu. Rok później Kuratorium Oświaty zleciło przygotowanie bazy i procesu produkcyjnego tokarki TUS-25. Prototyp powstał w 1972 roku. Przez siedem lat powstały 63 tokarki.

Warsztaty Szkolne po przeniesieniu nadal kontynuowały współpracę z zakładami przemysłowymi nie tylko z Tarnowskich Gór, ale także z centrum Zaopatrzenia Górnictwa w Mysłowicach, Carbochem w Gliwicach, Budoerg w Bytomiu. Współpraca ta umożliwiała pełną realizację programu nauczania oraz zabezpieczała ekonomiczną stronę działania.

Czasy obecne

Aktualnie warsztaty szkolne Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących są jednym z najnowocześniejszych ośrodków kształcenia zawodowego w województwie śląskim. Dzięki Starostwu Powiatowemu w Tarnowskich Górach oraz pozyskanym środkom unijnym w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 warsztaty szkolne przeszły generalny remont i zostały oddane do użytkowania 1 września 2019 roku. W ramach tej inwestycji między innymi przebudowano i docieplono dach budynku, wyremontowano pomieszczenia warsztatowe, dokonano modernizacji instalacji wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej i grzewczej. Powstały nowe pracownie wyposażone w nowoczesne maszyny: pracownia CNC została doposażona w tokarki uniwersalne C6251, tokarkę uniwersalną SMART, tokarkę TU56MN, tokarkę Venus 200, frezarki uniwersalne ZX 6350ZA, zwijarkę do blach oraz frezarkę CNC XK7136.

W ramach dofinansowania warsztaty otrzymały także: komputery, projektory, drukarkę 3D, oprogramowanie, mikrometry, multimetry, wiertarki, sterowniki programowalne, półautomaty spawalnicze MIG. Te wszystkie nowoczesne narzędzia i urządzenia służą uczniom, by jako doskonale wykwalifikowani specjaliści bez trudu mogli rozpocząć karierę zawodową lub kontynuować naukę na wyższych uczelniach technicznych.

Obecnie warsztaty szkolne są integralną częścią Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Tarnowskich Górach, realizującą zadania w zakresie praktycznej nauki uczniów w zawodach: technik mechatronik, technik mechanik, technik elektronik, technik informatyk, technik programista oraz operator obrabiarek skrawających.